Laura Adel, Czułość sztuki - analiza i kreacja immersyjnych środowisk interaktywnych
Upublicznienie pracy doktorskiej.
We współczesnym świecie, w którym realność splata się z wirtualnością, automatyzacja z pracą ludzkich rąk, a komunikat z przepływem danych, wzrasta społeczne poczucie dysocjacji i przeciążenia poznawczego. W swojej rozprawie doktorskiej analizuję oraz tworze dzieła wyrastające z pole nowych technologii, poszukując ich kontemplacyjnego oraz immersyjnego wydźwięku. Skupiam się na czułości sztuki jako przestrzeni dialogu oraz pogłębionego poznania.
Oscylując wokół pojęcia postawy dialogicznej[1] proponuję model odbioru interaktywnych instalacji opartych o immersję. Opiera się on na trzech filarach: Odbiorcy, Środowisku oraz, powstającym w momencie ich spotkania, Obrazie Środowiska. Analiza sylwetki odbiorcy ukazuje sposoby konstruowania sensów i zachowań, a więc płaszczyzny gotowe na odbiór sztuki. Środowisko stanowi zbiór formalnych środków wyrazu. Obraz Środowiska to morfująca struktura, która wykształca się w poznaniu. W niej dopatruję się tytułowej czułości sztuki – jej responsywności na poznanie i wrażliwości na działanie.
Kamień staje się symbolem oraz głównym tematem działań artystycznych za pomocą których badam tytułową czułość sztuki. Choć przyjęło się mówić zimny jak kamień, głębsze spojrzenie w odłamki skalne unaocznia ich historię czy wewnętrzną budowę. Kamień stanowi również pierwsze narzędzie człowieka, naturalnie więc układa się w dłoniach. Za pomocą translacji tj. skanów 3D oraz druku 3D, nagrań i fotografii badam zmianę zachodzącą pod wpływem różnych form rejestracji. Drukowane obiekty poszerzam o interaktywność, chowając w ich wnętrzu sensory oraz mikrokontrolery. Kamień staje się interface’m za pomocą którego odbiorca manipuluje projekcją wirtualnego modelu obiektu, który trzyma w dłoniach. Wraz z rotacją wędruje również dźwięk. Instalacja INTERWORLD[2] składa się z sześciu takich obiektów, otoczonych monochromatyczną projekcją, która przy interakcji zmienia barwę z czerwieni na szarość.
Realności i wirtualność zapętlają się i łączą. INTERWORLD otwiera bramę do płynnego zespolenia natury i technologii, zapraszając widza do udziału w rodzącej się między nimi synergii.
Praca Doktorska Laury Adel
Promotor: dr hab. Jakub Jernajczyk
Video dokumentacja instalacji: https://youtu.be/jFdcCKEm-d8?si=KH6ZyaeBirs_9kLb
[1] Dialogiczność jest kategorią transdyscyplinarną: łączy filozofię, humanistykę, nauki społeczne i praktykę życia społecznego. Wśród wielu źródeł warto podkreślić związek postawy dialogicznej z filozofią dialogu (Emmanuel Lévinas), teorią literatury (Michaił Bachtin - dialogiczności języka i literatury) czy estetyki (Hans Gadamer – spotkanie z dziełem to rozmowa).
[2] Zaprezentowana podczas Sonic Saturday ,Ars Electronica Festival 2025, 05-06.09.2026, Linz Austria.