Barbara Stelmachowska, Dryft

Wystawa Dryft to podsumowanie realizacji projektu prototypów lamp, powstających w innowacyjnej, autorskiej technice odlewania porcelany w formach tekstylnych.

Koncepcja opiera się na redefinicji tradycyjnych metod odlewu i zakwestionowaniu seryjności jako dominującego modelu produkcji. Zamiast gipsowych form dających pełną powtarzalność, zastosowane zostaną formy tekstylne umożliwiające delikatne odkształcanie, zmianę konturu i tekstury. W rezultacie powstały obiekty o unikalnej strukturze rozpraszania światła i nieregularnej powierzchni – nieosiągalne w technikach w pełni przemysłowych.

W projekcie materiał ceramiczny traktowany jest jako współtwórca powstającej formy – zgodnie z filozofią procesualności, w której materia wykazuje sprawczość i generuje nieprzewidywalne rezultaty. Rzeczywistość, także materialna i artystyczna, jest tutaj stawaniem się, przepływem, a nie jedynie byciem gotowym, skończonym.

Projekt z założenia rzemieślniczy korzysta także z nowoczesnych technologii. Działania projektowe wspierane były przez projektant 3d oraz partner projektu – producenta oświetlenia Loft Light. Efektem zespołowej pracy jest 5 prototypów lamp ściennych i stołowych. Każdy egzemplarz danego modelu jest unikatowy.

Ważnym aspektem projektu jest kontekst lokalny. Cały proces odbywa się we Wrocławiu, na terenie Dolnego Śląska – obszaru o wyjątkowej tradycji ceramicznej, która w ostatnich latach uległa wygaszeniu. Projekt stanowi próbę twórczej kontynuacji tego dziedzictwa i jego reinterpretacji.

Anna Berestecka o projekcie:

Dryft to swobodny przepływ. Odchodzenie od czegoś, ku czemuś, co staje się samo, w procesie i w ruchu. Barbara Stelmachowska w swojej praktyce twórczej od lat eksperymentuje z formą. Tym razem kwestionuje seryjność jako dominujący model produkcji i pracy z porcelaną. Redefiniuje tradycyjne metody odlewu. Gipsowe formy zastępuje miękkimi tekstylnymi matrycami, które same w sobie są jak dzieła sztuki. Po rozłożeniu wyglądają jak intymne obrazy pomalowane przez ślady materii, której próbowały nieco bezsilnie nadać kształt. W tym procesie to materia staje się współtwórcą obiektu. Współdecyduje. Opada, odkształca się i wybrzusza. Sama wybiera moment, w którym zastyga w czułej współobecności artystki. O ile w pracy z odlewem z formy gipsowej przyjmuje się, że obiekt nie chce być dotykany, o tyle tutaj, artystka może sobie pozwolić na czułość: dotyka, zostawia ślad. Świadomie odchodzi od powtarzalności i pełnej kontroli: idealnego odlewu, gładkiego szlifu, precyzyjnych konturów. Wystawa Dryft to próba uchwycenia swobodnego przepływu, odchodzenia od czegoś określonego, ku temu, co staje się samo, z otwartością na proces, w którym znika kategoria błędu, bo ten jest po prostu innym wyborem materii. To czuły zapis obecności. Dzięki tej unikalnej, autorskiej technice rzemieślniczej, przez lampy-obiekty swobodnie przepływa strumień ciepłego światła. Oddając porcelanie wolność, Barbara Stelmachowska wydobywa z jej kruchej materii to, co najlepsze: świetlistość, przepuszczalność, subtelność i delikatność, na granicy blasku i cienia. Zupełnie, jakby zrobiła to dla światła, ze światła. To ono współtworzy medytacyjne piękno lamp-obiektów. Przenika biel porcelany. Załamuje się, skupia i rozprasza tak, jak chce. Dryfuje i koi rozproszone myśli.  

Barbara Stelmachowska – ur. w 1989 roku w Poznaniu. Projektantka, artystka i badaczka, doktora sztuki. Członkini Stowarzyszenia Nów. Nowe Rzemiosło. Absolwentka Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu i Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.Jej praktyka wywodzi się z projektowania przestrzeni i obiektów w nurcie designu zrównoważonego i zaangażowanego społecznie. W ostatnich latach koncentruje się na ceramice, szczególnie porcelanie, badając właściwości materiału, procesualność i nieprzewidywalność procesu twórczego. Łączy tradycyjne techniki rzemieślnicze z nowymi technologiami, rozwijając autorskie metody odlewania porcelany.Istotnym obszarem jej działalności są również badania nad jedzeniem – jego przyszłością, znaczeniem społecznym i kulturowym oraz wielozmysłowym doświadczeniem posiłku. Niezależnie od medium, w swojej twórczości łączy eksperyment materiałowy z refleksją nad relacjami człowieka z naturą, przedmiotami i codziennymi rytuałami.Warsztat ceramiczny doskonaliła m.in. u Marka Cecuły w Ćmielów Design Studio, w berlińskiej pracowni Manufactory oraz u Johna Colbecka w La Meridiana w Toskanii. Finalistka konkursu make me!, laureatka Haier Design Prize by iF. Kuratorka projektu Craft Lab 3D i wystawy planT podczas Gdynia Design Days. Od 2022 roku prowadzi we Wrocławiu pracownię ceramiczną La Loba Design Lab.

Idea i realizacja: Barbara Stelmachowska
Zespół projektu: Maria Nowak, Mateusz Ligocki, Jerzy Wypych, Anna Berestecka, Magdalena Ziomek
Partnerzy: Loft Light @loftlight.eu , Stowarzyszenie Nów. Nowe Rzemiosło @now.nowerzemioslo , Bazar Bizarre @bazar.bazarbizarre
Patroni medialni: Notes na 6 tygodni @nn6t_pl , Szkło i ceramika @szkloiceramika

Dofinansowanie: @kultura_gov_pl , @ipk.gov.pl Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu własnego Instytutu Przemysłów Kreatywnych: "Rozwój Sektorów Kreatywnych”