Widma i duchy katastrof. Estetyka katastroficzna w praktyce budowania artystycznych środowisk

Praca doktorska Urszuli Lucińskiej o tytule "Widma i duchy katastrof. Estetyka katastroficzna w praktyce budowania artystycznych środowisk" podejmuje temat estetyki katastroficznej jako wrażliwości artystycznej kształtowanej w obliczu kryzysu - ekologicznego, egzystencjalnego, wspólnotowego.

Będąca przedmiotem pracy estetyka katastroficzna nie ogranicza się do reprezentacji katastroficznych zdarzeń, ale stanowi formułę budowania refleksji nad potencjałem, nadzieją i możliwościami, które ujawniają się w obliczu kryzysów. Szczególny nacisk położony zostaje na powiązanie zagadnień estetyki katastroficznej z ucieleśnionym doświadczeniem. Kluczową rolę odgrywa tu sztuka typu environment - instalacje w formie wieloelementowych środowisk. Każda z doktorskich realizacji artystycznych otwiera odmienny wątek interpretowania i oswajania katastrofy - wskazując na różnorodne strategie estetyczne, afektywne i poznawcze, a zarazem współkształtując samą refleksję teoretyczną.

Paradise Rot to wieloelementowa instalacja, w której utrata raju nie oznacza końca, ale stanowi element cyklu życia - dynamiczny, tętniący obecnością wielu organizmów i przemian. Wyolbrzymione, roślinne ciała stają się świadectwem kruchej nadziei, tlącej się subtelnie, lecz uparcie, podobnie jak światło wewnątrz tekstylnych kielichów wieńczących obiekty. Seria przypomina o sile aktywnej melancholii - źródle zaangażowania i świadomości niezbędnej w procesach przetrwania i adaptacji.

Instalacja Za bramą ust coś drga, coś migocze, której pęczniejąca forma i kłączasta dynamika wizualnie i materialnie obrazują wątki splątania i potencjału, stawia w centrum cielesność jako podstawowe narzędzie doświadczania rzeczywistości.Otwarte, zwielokrotnione formy kielichów-kokonów ujawniają porowatość i hybrydyczność ciał - zarówno ludzkich jak i nie-ludzkich.

Unoszące się swobodnie, zawieszone na cienkich, stalowych linkach prace z serii Wind Sailors czerpią inspiracje z morskich organizmów znanych jako "velella" - dryfujących nomadów niesionych prądami wód. Są one metaforą ciągłej gotowości do zmian i akceptacji niewiedzy, niezbędnych dla zrozumienia nieuchronności samego Antropocenu oraz antyesencjalistycznych refleksji o przeszłości i przyszłości. 

Hopecraft Ceremony jest z kolei opowieścią o współdziałaniu i współegzystencji w sytuacji zagrożenia. Ta realizacja splata wszystkie wcześniejsze wątki, zataczając symboliczną pętlę. 

Rozprawa ukazuje estetykę katastroficzną jako wrażliwą strategię twórczą, która nie tylko rejestruje ślady rozpadu, lecz także otwiera przestrzeń dla wyobraźni, regeneracji i wspólnotowego przeżywania kryzysu.