Światotwórstwo / Worlding - Opis wykładów i wydarzeń

W ramach wydarzenia Światotwórstwo / Worlding Speculative Research–Art Workshops LAACT extended (beyond light)  - programu warsztatów zamkniętych i otwartego programu publicznego spotkamy się z osobami ze świata badań artystycznych, sztuki i nauki. Zapraszamy do zapoznania się z opisami prowadzonych wykładów i wydarzeń.

Szczegółowy program znajduje się tu, a opis całego projektu LAACT extended (beyond light) można przeczytać tu.

Wydarzenia i wykłady otwarte dla wszystkich:

Işıl Eğrikavuk -  artystka, badaczka, edukatorka
Practising Another World, Sobota/ Saturday 10.10.26 9:00–11:00, Park Szczytnicki, trawnik przed Pawilonem Czterech Kopuł, Program otwarty w j.angielskim - wstęp wolny, Open program - free entry

Practising Another World is a participatory performative action developed through exercises in breathing, slowing down, sensing and moving.
The park becomes a living environment rather than a background for human activity. Participants are invited to choose one living being and spend time with it, asking: How can we communicate without a shared language? What does it mean to listen to a non-human being? Can communication exist beyond words? What changes when the human is no longer the only point of reference?
Individual encounters gradually become paired and collective exercises. Experiences can be translated through gesture, movement, sound, drawing or words.
Drawing from Eğrikavuk’s long-term project the other garden, the action does not attempt to represent another world. It creates conditions for practising different forms of attention, listening and being together.

Paweł Preś - wykładowca Instytutu Astronomicznego UWr
Wykład popularnonaukowy i nocna obserwacja nieba
Piatek / Friday 9.10.26 19:00–21:00, Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydarzenie otwarte w j.polskim, Wstęp wolny, Public event in Polish, free entry

Wielka machina Wszechświata często wydaje się stabilna, odwieczna i niezmienna. Te same konstelacje, pory roku i fazy Księżyca powracają w swoich cyklach, tworząc doświadczenie pozornej trwałości. Tymczasem wszystko wokół nas, choć często w skalach czasu trudnych do bezpośredniego doświadczenia, pozostaje w nieustannym procesie przemiany.
Paweł Preś wprowadza perspektywę czasu kosmicznego i świata rozumianego nie jako stan, lecz jako proces. Wykład stawia pytanie o to, jak świadomość uczestnictwa w znacznie większych procesach przemian może wpływać na nasze praktyki, zachowania i wyobrażenia o przyszłości.
Po wykładzie, przy sprzyjających warunkach pogodowych, odbędzie się nocna obserwacja nieba.

Bogna Piter - germanistka i historyk sztuki, miłośniczka Wrocławia, modernizmu i dobrej architektury
Spacer z przewodniczką po Parku Szczytnickim i zabytkowym kompleksie WUWA
Czwartek 8.10.26 16:30–18:30, Wydarzenie otwarte w j.polskim / wstęp wolny, Public event in Polish, free entry
Miejsce rozpoczęcia: Iglica, przed Pawilonem Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej

Modernizm, żelbet, Tereny Wystawowe, Park Szczytnicki i osiedle WUWA tworzą przestrzeń, w której przez niemal sto lat zmieniały się idee dotyczące architektury, życia codziennego i wspólnoty.Spacer nie jest jedynie opowieścią o architekturze i zbiorem historycznych faktów. Prowadzi również śladami twórczych idei, ludzkiej odwagi i determinacji oraz przemian, których świadkami były te miejsca i związane z nimi osoby.
W kontekście Worlding spacer staje się sposobem poznawania miejsca, w którym rozwija się projekt: poprzez jego historię, materialność i istniejące relacje.

Yvonne Volkart - kuratorka i badaczka
Plant Intelligence: Artistic Research as Transmaking
Sobota/ Saturday 10.10.26 11:30–13:0,  Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej, Program otwarty w j. angielskim - wstęp wolny, Open programme  - free entry

In the current ecological crisis, there is a growing realization that humans need to connect and form alliances with non-human beings in new ways. Plants, long perceived within Western thought as immobile and passive, are gaining particular attention as beings with complex capacities and forms of agency.
Plants transform light into sugar and in doing so sustain human and non-human life. Yet their capacities extend far beyond this fundamental process. They respond and adapt to changing conditions, communicate, make decisions and actively shape their environments. Such capacities invite us to reconsider intelligence beyond its conventional association with humans or machines and to encounter forms of intelligence that are ancient, radically different and still not fully understood.
In Plant Intelligence: Artistic Research as Transmaking, Yvonne Volkart asks what this shift towards recognising plant capacities might mean. How does it affect the ways we understand our coexistence with plants? What happens when plants are approached not as passive resources or objects of observation, but as living beings with their own forms of responsiveness and agency? And what can artistic and scientific practices open up within this process?
The lecture draws on the interdisciplinary SNSF research project Plants_Intelligence. Learning Like a Plant, directed by Volkart at the Institute Art Gender Nature (IAGN), Basel Academy of Art and Design FHNW. Bringing artistic research into dialogue with scientific approaches to plant life, the project explores how encounters with plants can challenge established assumptions about intelligence, knowledge and the relations between human and more-than-human worlds.
Volkart connects these questions with her concept of Technologies of Care: artistic practices and technologies that can cultivate forms of attention towards more-than-human beings and environments. Here, artistic research does not simply represent ecological processes or translate scientific knowledge into another language. Its potential lies in producing situations of encounter, relation and transformation.
This is where transmaking becomes crucial. Rather than making something about another being or environment from an external position, transmaking describes processes in which practices, organisms, technologies, environments and researchers affect and transform one another. Knowledge is produced from within these relations, through attention to coexistence, difference and the possibility of becoming otherwise.
Within Worlding, this perspective connects directly with one of the central questions of the project: how might worlds be produced differently when human experience is no longer their only point of reference? Plant intelligence becomes more than the subject of the lecture. It offers a way of questioning how knowledge is produced, how attention is practised and how artistic research can participate in forming different relationships with the more-than-human world.

Preparation / Research Context: Yvonne Volkart invites participants to enter the session through the research surrounding Plants_Intelligence. Learning Like a Plant. Before the lecture, participants are encouraged to explore the project’s online archive and, where possible, read selected materials from Technologies of Care – particularly the introduction and Chapter 2 – as well as texts published in the Plant Intelligence issue of INSERT.

Plants_Intelligence. Learning Like a Plant / About Plants_Intelligence. Learning Like a Plant / Plants_Intelligence – Activities / Online Archive

Technologies of Care. From Sensing Technologies to an Aesthetics of Attention in a More-than-Human World

Recommended preparation: Introduction and Chapter 2.
Yvonne Volkart – Technologies of Care, Diaphanes
INSERT: Plant Intelligence
Plants_Intelligence – INSERT.art #7
INSERT – Plant Intelligence issue

Tymon Adamczewski -  literaturoznawca, badacz kultury
Reflecting on the Process, 
Sobota / Saturday 10.10.26 , 13:30–14:30, Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej, Wydarzenie otwarte w j.angielskim - public program, free entry

Reflecting on the Process brings together questions, encounters and shifts that have emerged throughout Worlding.
Rather than summarising the project or producing a single interpretation of what has happened, the session returns to moments of uncertainty, connection and transformation that appeared during the previous days. It asks what changed through the process, which questions became more complex and which connections emerged unexpectedly.
The session will also introduce the first traces of the evolving Process Platform, through which the research-art process of Worlding will continue beyond the three-day gathering.

Gosia Wrzosek - artystka dźwiękowa i  Robert Sochacki - artysta wizualny
Nagłos  - performatywna instalacja audiowuzualna / performative audiovisual installation
Sobota/ Saturday 10.10.26 18:00–20:00, Otwarta Przestrzeń Kultury – kościół św. Jana Nepomucena w Parku Szczytnickim, Wstęp wolny, Public programme - free entry

Nagłos to wielokanałowa instalacja dźwiękowa Gosi Wrzosek zrealizowana w formie acousmonium – „chóru” głośników rozmieszczonych w przestrzeni. Jej materiałem jest wyłącznie ludzki głos, transformowany przez właściwości akustyczne megafonów. Układ przestrzenny daje poczucie wejścia do „pudła rezonansowego” ludzkiego ciała. Nakładające się, zanikające i powracające głosy tworzą nieustannie morfującą rzeźbę dźwiękową – nieuchwytny, efemeryczny zapis dostrojenia.
Praca bada głos jako niezwykle czuły instrument, zmieniający się w relacji z przestrzenią. Świetlna instalacja Roberta Sochackiego rozwija tę relację, tworząc środowisko wzajemnego oddziaływania dźwięku, światła, przestrzeni i obecności odbiorców.
W przestrzeni instalacji odbędzie się live act Gosi Wrzosek, reagującej głosem na zmieniający się pejzaż dźwiękowy.
Instalacja pozostanie dostępna również w niedzielę, 11 października.
Installation is also available on Sunday, 11.10.26

Wydarzenia zamknięte - dostępne dla uczestników i uczestniczek Worlding
 

Antoni Michnik - badacz sound studies, performer i kurator, Soniczne przyszłości: literatura piękna i architektura
Czwartek 8.10.26 9:00–12:00, Dolnośląska Okręgowa Izba Architektów RP
Wstęp tylko dla osób uczestniczących w Worlding (wydarzenie zamknięte)

Dwuczęściowy warsztat poświęcony jest dwóm obszarom kształtującym wizje sonicznych przyszłości. Wspólnie przyjrzymy się temu, jakie sposoby słuchania możemy dziś odnaleźć w literackich wizjach przyszłości, a także jaką audiosferę zakładają, świadomie bądź nie, wybrane projekty miast przyszłości.

Warsztat otwiera proces Worlding poprzez słuchanie i pytanie o przyszłe środowiska dźwiękowe. Literatura i architektura stają się tu przestrzenią spekulacji nad tym, jak słuchamy, jak wyobrażamy sobie przyszłość oraz jakie relacje między dźwiękiem, przestrzenią, technologią i codziennością wpisujemy w jej możliwe scenariusze.

Sonic futures: what future uses of sound do contemporary sound studies predict?, 9:00–10:30,  Dolnośląska Okręgowa Izba Architektów RP, Wstęp tylko dla osób uczestniczących w Worlding (wydarzenie zamknięte)

This lecture-workshop explores sonic futurologies emerging from the expanding field of sound studies and sonic methodologies. Drawing on the broad literature of sound studies, we will focus on visions of new sonic technologies, expanded hearing, and the various functions imagined for sound within future societies.

The session shifts the perspective from fictional and architectural visions of future soundscapes towards contemporary research and critical reflection on sound. Rather than simply predicting what the future might sound like, it considers how emerging technologies, expanded modes of listening and new understandings of sound might shape future environments, societies and ways of experiencing the world.

Agnieszka Polkowska - projektantka, badaczka designu spekulatywnego
Solar bodies. Wyjść poza gęste teraźniejszości
Czwartek, 8.10.26 12:30–15:00 / 16:00–17:30,  Dolnośląska Okręgowa Izba Architektów RP / Park Szczytnicki. Wstęp tylko dla osób uczestniczących w Worlding (wydarzenie zamknięte)

Warsztat wykorzystuje narzędzia designu spekulatywnego do poszukiwania perspektyw wykraczających poza dominujące narracje i antropocentryczne sposoby rozumienia relacji. Punktem wyjścia będzie pojęcie „gęstej teraźniejszości” Donny Haraway oraz obserwacja jemioły pospolitej (Viscum album) w Parku Szczytnickim.

To pierwsze wyjście procesu Worlding poza przestrzeń budynku i bezpośrednie spotkanie z Parkiem jako żywym środowiskiem oraz aktywnym uczestnikiem projektu. Uczestnicy podejmą próbę przeformułowania kulturowego i biologicznego wizerunku jemioły, tworząc alternatywne narracje z perspektywy więcej-niż-ludzkiej. W drugiej części powstałe scenariusze zostaną przełożone na mapy. Mapa nie będzie tutaj traktowana jako neutralne odwzorowanie istniejącej przestrzeni, lecz jako narzędzie spekulacji: sposób ujawniania relacji, zmiany skali, wprowadzania innych punktów odniesienia i testowania możliwych sposobów zamieszkiwania świata.
Przygotowanie do warsztatu: Giovanni Aloi & Monica Gagliano, This Is Not the Fairy Tale.

Başak Şenova -  kuratorka, badaczka, projektantka
Thinking Within A Process
Piątek/ Friday 9.10.26 11:00–12:30, Dolnośląska Okręgowa Izba Architektów RP, Wstęp tylko dla osób uczestniczących w Worlding (wydarzenie zamknięte w j.angielskim)

Başak Şenova will delve into the idea of process and how it can be communicated by navigating through three interconnected projects and programmes: CrossSections (2018–2020), The Octopus (2019–2023), and Soil & Water (2024–ongoing).
Drawing from concrete moments within these projects – research and working processes, encounters and production phases – the lecture considers how processes develop over time in response to changing conditions and urgencies.
Şenova will also reflect on educational models, lectures and support systems, and on books and publications not simply as documentation, but as crucial extensions that can continue and expand a process.
The session asks how processes can be communicated to audiences, particularly when they resist fixed formats, stable narratives or clearly defined outcomes.

Tymon Adamczewski i Andrzej Marzec
Teoria i sztuka – modele splątania, Czwartek, 8.10.26 18:00–20:00, Dolnośląska Okręgowa Izba Architektów RP
Wstęp tylko dla osób uczestniczących w Worlding (wydarzenie zamknięte)

Podsumowujący działania pierwszego dnia warsztat Tymona Adamczewskiego i Andrzeja Marca poświęcony będzie wspólnemu namysłowi nad możliwymi modelami relacji między teorią a praktyką artystyczną, rozumianymi jako perspektywy organicznie wynikające z siebie nawzajem i wzajemnie się przekształcające. Punktem wyjścia będzie pytanie o to, jak teoria i sztuka mogą działać poprzez siebie nawzajem: nie ilustrując się ani nie wyjaśniając, lecz wspólnie wytwarzając nowe formy wiedzy, narracji i doświadczenia rzeczywistości.
Warsztat będzie również przestrzenią indywidualnych i grupowych konsultacji rozwijanych projektów: okazją do pogłębionej rozmowy o ich założeniach, kontekstach teoretycznych i możliwych kierunkach rozwoju w ramach LAACT extended.
Przez cały czas trwania Worlding osoby uczestniczące będą pracować w stałym dialogu z Tymonem Adamczewskim i Andrzejem Marcem. Ich obecność nie ogranicza się do prowadzenia własnego warsztatu. Obaj uczestniczą w procesie jako rozmówcy, konsultanci i współmyśliciele, towarzysząc rozwojowi indywidualnych praktyk i projektów.
To zaproszenie do szerszej wymiany oraz do osadzania własnej praktyki artystycznej lub badawczej w polu refleksji posthumanistycznej, spekulatywnej i ontologicznej, którą LAACT extended rozwija jako wspólny horyzont intelektualny.