X Pracownia Malarstwa, dyplomująca

Prowadzący:

prof. zw. Marek Jakubek
prof. uczelni Marta Borgosz

Celem kształcenia w zakresie malarstwa jest rozwój wrażliwości, wyobraźni, umiejętności warsztatowych i świadomości artystycznej studentów zmierzający do wykreowania niezależnej postawy twórczej i oryginalnej artystycznej osobowości, zdolnej do samodzielnej, pogłębionej i wartościowej wypowiedzi zarówno artystycznej jak i projektowej.

Praca ze studentami ma charakter indywidualny. Zadania malarskie są zróżnicowane w  zależności od poziomu kształcenia studentów i posiadanych przez nich umiejętności:

    - studium natury                        (poziom podstawowy)

    - interpretacja natury                  (poziom średnio zaawansowany)

    - transpozycja natury i kreacja      (poziom zaawansowany)

Transpozycja natury jest wstępem do całkowicie niezależnej od natury - czystej kreacji   (sztuki nieprzedstawiającej i artystycznego projektowania). Poszukiwanie w naturze tematów abstrakcyjnych pozwala na stopniowe wysunięcie na plan pierwszy zagadnień formalnych i płynne zdobywanie umiejętności myślenia kategoriami abstrakcyjnymi.

Zadania malarskie dzielą się na:

    - zadania kursowe

    - zadania domowe

    - zadania specjalne

I. Zadania kursowe realizowane są w pracowni i w plenerze w ramach tygodniowej siatki godzin zajęć z malarstwa w obecności prowadzącego lub asystenta, którzy udzielają korekt bezpośrednio w trakcie wykonywania zadań przez studentów. Zadania kursowe są obowiązkowe dla studentów I roku. Studenci starszych lat studiów, po uzgodnieniu z prowadzącym programu indywidualnego, mogą być wyjątkowo zwolnieni z obowiązku uczestniczenia w zajęciach z malarstwa w pracowni. Obowiązkowe pozostają: systematyczne  konsultacje z prowadzącymi własnych prac malarskich.

Przedmiotem zadań kursowych są przede wszystkim:

    - model (akt, półakt, postać w ubraniu)

    - martwa natura

Model. Człowiek był zawsze w centrum formalnych eksperymentów rysunkowych i malarskich, niezwykle podatny na zabiegi interpretacyjne, na stale aktualizowane i artystycznie znaczące wypowiedzi.

Akt jest jednym z najstarszych, najwdzięczniejszych a zarazem najdoskonalszych obiektów artystycznych studiów. Zawiera w sobie  problemy plastyczne charakterystyczne dla wszystkich innych obiektów sztuki będących w kręgu zainteresowań sztuki, takie jak: konstrukcja, proporcje, perspektywa, ruch, charakter, walor, światłocień, struktura.

Martwa natura na każdym etapie studiów jest doskonałym źródłem zdobywania i pogłębiania umiejętności malarskich, poznawania artystycznego alfabetu pozwalającego na samodzielne poszukiwanie własnego języka sztuki. W początkowym okresie studiów jest swoistym laboratorium, w którym  precyzyjne formułowanie podstawowych problemów malarskich i rysunkowych kształtuje wrażliwośc estetyczną i poszerza wiedzę na temat specyficznych reguł rządzących obserwacją natury i jej obrazowaniem co w konsekwencji formuje dojrzałą, świadomą własnych celów, artystyczną osobowość.

II. Zadania domowe. Studenci wszystkich lat studiów są zobowiązani do systematycznych (zgodnie z wyznaczonym harmonogramem) prezentacji prac domowych, będących samodzielną próbą wykorzystania umiejętności zdobytych w trakcie realizacji tzw. zadań kursowych. Prace domowe powinny też ujawnić indywidualne predyspozycje malarskie studenta i jego specyficzne zainteresowania, np. związane z kierunkiem studiów. Szczególną wagę przywiązujemy do szkiców.

Szkice mogą być wyrazem spontanicznych gestów dokumentujących wrażenia wzrokowe i wyobrażenia, nie bez udziału intuicji i emocji. Oszczędny i umowny charakter szkicu pozwala na szczere i nieskrępowane utrwalanie intymnych śladów codzienności na wszystkich poziomach świadomości egzystencjalnej i artystycznej i może pełnić inspirującą artystycznie rolę bardzo osobistego dziennika artysty. Z racji swojej prostoty warsztatowej i grafologicznych właściwości jest też tworzywem szczególnie przydatnym do zapisu wszelkich operacji myślowych projektowania artystycznego. 

III. Studentom I i II roku proponujemy semestralne zadania specjalne, które realizowane są przez nich samodzielnie, poza zajęciami w pracowni, w toku indywidualnych korekt, zgodnie z wyznaczonym wcześniej harmonogramem. 

Celem tych zadań jest  ćwiczenie wyobraźni, woli eksperymentowania i zdolności inowacyjnych studentów. Zadania specjalne są też sprawdzianem zdobywanych umiejętności i przygotowania do samodzielnego, także abstrakcyjnego myślenia.

IV. Plener. Po I roku studiów (w okresie wakacyjnym) studenci obowiązkowo uczestniczą w dwu lub trzytygodniowym plenerze malarskim, będącym uzupełnieniem programu realizowanego w pracowni.   

V. Studenci V roku malarstwa realizują w pracowni dyplom z malarstwa. Również pozostali studenci  mogą  realizować aneks plastyczny z malarstwa lub rysunku do pracy dyplomowej. 

HARMONOGRAM ZADAŃ

PROGRAM ZADAŃ KURSOWYCH DLA I ROKU (R. A. 2018/19)

PIERWSZY SEMESTR

PAŹDZIERNIK

Spotkania informacyjne: 05 października

I zajęcia   11, 12

II zajęcia  18, 19

1. Martwa natura monochromatyczna (studium błękitu).

2. Martwa natura monochromatyczna (studium czerwieni).

 –––––––––––––––––––––––––––––––––––(20-23) zmiana martwych natur

PAŹDZIERNIK/LISTOPAD

III zajęcia      25, 26 

IV zajęcia     08, 09

V zajęcia      15, 16

3. Martwa natura monochromatyczna w gamie chłodnej plus biel czerń i szarości

4. Martwa natura monochromatyczna w gamie ciepłej plus biel czerń i szarości

5. Martwa natura monochromatyczna ze sztafażem kolorystycznym.

VI zajęcia    22,23 (pracownia nr 311)

6. Etiudy malarskie w technice weneckiej

–––––––––––––––––––––––––––––––––– (24-27) zmiana martwych natur

LISTOPAD/GRUDZIEŃ

VII zajęcia     29, 30

VIII zajęcia    06, 07

IX zajęcia      13, 14

X zajęcia       20, 21

7. Martwa natura w barwach dopełniających (czerwono-zielona)

8. Martwa natura w barwach dopełniających (błękitno-żółta)

9. Martwa natura w gamie neutralnej (czerń, biel plus szarości)

–––––––––––––––––––––––––––––––(22.12-02.01) zmiana martwych natur

STYCZEŃ

XI zajęcia    03, 04

XII zajęcia   10, 11

XIII zajęcia  17, 18

11. Martwa natura w pełnej gamie kolorystycznej

12. Martwa natura ażurowa z rekwizytami

-------------------------------------------------------

Sesja egzaminacyjna– 25.01- 04.02.2019

DRUGI SEMESTR

––––––––––––––––––––––––––––––––(26.01-12.02) zmiana martwych natur

LUTY/MARZEC

I zajęcia   14, 15

II zajęcia   21, 22

III zajęcia  28.02, 01.03

IV zajęcia 07, 08 

1. Martwa natura przestrzenna

2. Martwa natura płaska

3. Malarskie studium przedmiotu

----------------------------------------------------(09-12) zmiana martwych natur

MARZEC/KWIECIEŃ

V zajęcia    14, 15

VI zajęcia    21, 22

VII zajęcia   28, 29

VIII zajęcia  04, 05

5. Martwa natura chiaroscuro (ostre kontrasty światłocieniowe)

6. Martwa natura z manekinami

----------------------------------------------------(06-09) zmiana martwych natur

 KWIECIEŃ

IX zajęcia    11, 12

X zajęcia     18, 19

XI zajęcia     25, 26

7. Martwa natura czarno-biała

8. Malarski portret - studium głowy

–––––––––––––––––––––––––––––––(27.04-07.05) zmiana martwych natur

MAJ

XII zajęcia    09, 10

XIII zajęcia   16, 17

XIV zajęcia   23, 24

XV zajęcia    30, 31

9. Martwa natura z kolażem i liternictwem inspirowana sztuką pop-artu (gazety, szablon, stempel, technika wenecka)

10. Własna kompozycja malarska w oparciu o wybrane fragmenty dwóch martwych natur ustawionych w pracowni.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––  

Sesja egzaminacyjna – 03.06.- 14.06.2019

                    

PROGRAM ZADAŃ KURSOWYCH DLA II, III, IV I V ROKU (R.A. 2017/18)

 II ROK

Studenci realizują w semestrze minimum dwa zadania - cykle malarskie (spośród sześciu zaproponowanych tytułów).

Cykle powinny składać się co najmniej z czterech obrazów każdy.

Tytuły zadań:

1. Autoportret z rekwizytem.

2. Skąd przybywamy, kim jesteśmy, dokąd zmierzamy.

3. Vanitas.

4. Pejzaż wewnętrzny

5. Struktura czasoprzestrzeni

6. Awers - rewers.

Wypowiedź malarska powinna mieć charakter wybitnie osobisty. W konwencji realistycznej

bądź abstrakcyjnej. Może być studium (np. portret rozumiany dosłownie), metaforą

(obrazującą np. stan emocjonalny, psycho-fizjologiczny autora lub też jego kondycję

filozoficzną); może też być swobodną wariacją na temat.

W porozumieniu z prowadzącym pracownię, studenci mogą realizować własne cykle

malarskie, których temat zaproponują na początku semestru.

Studenci zobowiązani są do udziału w przeglądach raz w miesiącu.

III, IV i V ROK

Studenci realizują w semestrze minimum sześć prac malarskich, których temat uzgadniają z prowadzącym na początku semestru.

HARMONOGRAM ZADAŃ SPECJALNYCH DLA I ROKU (2017/18) 

I ROK

Samodzielnie, poza wynikającymi z harmonogramu zajęciami w pracowni, studenci realizują w ciągu całego roku akademickiego dwa malarskie zadania specjalne. W trakcie realizacji zadania specjalnego niezbędny jest systematyczny udział studentów w indywidualnych korektach, zgodnie z wyznaczonym harmonogramem.

Celem zadań specjalnych jest  ćwiczenie wyobraźni, woli i swobody eksperymentowania oraz zdolności innowacyjnych studentów.

Zadania specjalne są z jednej strony sprawdzianem warsztatowych umiejętności zdobytych w oparciu o systematyczne studia martwych natur, z drugiej - przygotowaniem do kreatywnego, samodzielnego i abstrakcyjnego myślenia i działania.

A. Pierwsze zadanie specjalne (w semestrze zimowym) nosi tytuł: Cztery pory roku.

Jest to tytuł wyłącznie umowny. Celem zadania nie jest ilustracja pór roku w oparciu o realistyczne rekwizyty. Są to cztery abstrakcyjne kompozycje w zróżnicowanych gamach, tworzące spójną kompozycyjnie i malarsko całość, wykonane na kartonie o wymiarach 100x70 cm lub 70x100 cm każda, bez użycia typowych malarskich narzędzi: pędzla i szpachli.

Kwadryptyk należy wykonać w technikach nawiązująceych do znanych niekonwencjo- nalnych technik malarskich i graficznych zwanych “dekoracyjnymi”, takich jak: dekalkomania, sgraffito tuszowe, batik klejowy, batik woskowy (świecowy), technika wenecka, bąbelkowa, stempel, szablony, frottage, monotypia, druk kalką maszynową, druk z ksero bądź też innej własnaej techniki eksperymentalnej. W przypadku tmonochromatycznych technik graficznych wskazane jest łączenie ich z technikami malarskimi.

B. Drugie zadanie specjalne nosi tytuł: Dekonstrukcja obrazu to trzy prace: martwa natura, kolaż i transpozycja - wykonane na kartonie o wymiarach 100x70 cm lub 70x100 cm. Transpozycję martwej natury można wykonać w dowolnej technice malarskiej.

SEMESTR ZIMOWY

 Kwadryptyk, zatytułowany: Cztery pory roku realizowany jest w trzech etapach:          

          etap1:  SZKŁO - do 08.listopada,   CERAMIKA - do 03. listopada

          szkice malarskie w oparciu o minimum 5 wybranych spośród zaproponowanych 

          kilkunastu technik dekoracyjnych

          etap 2:  SZKŁO - do 29. listopada, CERAMIKA - do 01.grudnia

          szkice malarskie w oparciu o wybraną (drogą eksperymentów) jedną z

          proponowanych technik lub własną np. będącą kompilacją kilku technik oraz podjęcie

          prób wykonania kompozycji na kartonie o wymiarach 100x70 cm

          etap 3:  realizacja kwadryptyku

          SZKŁO - do 10 stycznia 2018 roku,  CERAMIKA - do 12 stycznia 2018 roku

SEMESTR LETNI

Tryptyk, zatytułowany: Dekonstrukcja obrazu, realizowany jest w dwóch etapach:

         etap 1: SZKŁO - do 04. kwietnia,   CERAMIKA - do 06. kwietnia

         Wykonanie kolażu, będącego swobodną interpretacją wybranego studium martwej

         natury (jednego z wcześniej wykonanych w semestrze zimowym) z wykorzystaniem

         papieru (np. gazet) lub tkanin.

         etap 2:  SZKŁO - do 09. maja, CERAMIKA - do 11. maja

Wykonanie transpozycji - kompozycji w dowolnej technice malarskiej (akryl, olej...), będącej

swobodną, twórczą wariacją na temat..., zainspirowaną wcześniej wykonanym kolażem.

TECHNIKI PLASTYCZNE (MALARSTWO, GRAFIKA)

1. BATIK KLEJOWY

Technika polegająca na usuwaniu, np. strumieniem zimnej wody z kompozycji barwnej pokrytej (np. za pomocą tamponu lub wałka) czarnym wodoodpornym tuszem fragmentów tuszu w miejscach, w których kompozycja wcześniej została pokryta płynnym klejem roslinnym. Zamiast czrnegotuszu można użyć farby drukarskiej jub olejnej, rozcieńczonych terpentyną lub olejem lnianym.

2. BATIK WOSKOWY, ŚWIECOWY

Technika polegająca na pokrywaniu woskiem kompozycji barwnej w miejscach, które zamierzamy w ten sposób zabezpieczyć przed zamalowaniem. Działanie to można wielokrotnie powtarzać, np. pokrywając jednolicie całą powierzchnię kartonu za każdym razem innym kolorem (od najjaśniejszego do najciemniejszego).

3. SGRAFFITO WIELOBARWNE (wł. wyskrobane)

Technika polegająca na pokrywaniu kartonu dwiema lub więcej warstwami koloru i wyskrobywaniu (np. odwrotną stroną stalówki, żyletką) fragmentów warstw wierzchnich. W sgrafficie tuszowym ostatnia warstwa koloru jest cała pokryta świecą (woskiem) a następnie jednolicie (kilkakrotnie, do skutku) pokryta czarnym tuszem.

4. DEKALKOMANIA (fr. przekalkować)

Technika polegająca na przenoszeniu na karton plam barwnych z innych płaszczyzn, pokrytych farbami. Odbijaną na kartonie plamę barwną można poruszyć (np. obracając wokół osi), uzyskując w ten sposób dodatkowe efekty plastyczne.

5. STEMPEL

Technika polegająca na odciskaniu na kartonie barwnych wzorów za pomocą stempli, form wykonanych np. z przekrojonego ziemniaka, kapusty, papieru, płaskich przedmiotów, tkanin (np. gaza higieniczna) i in.

6. SZABLON

Technika polegająca na pokrywaniu kolorem kartonu (np. gąbką metodą topowania, sprayem lub aerografem) przy użyciu płaskiego bardziej lub mniej ażurowego szablonu bądź innego wzorca (np. ryż rozsypany na kolorowym kartonie, siatka).

7. DRIPPING (ang. kapanie)

Technika polegająca na chlapaniu, rozlewaniu i tworzeniu zacieków rozcieńczonej farby, swobodnie spływającej po pochylonej powierzchni kartonu. Zaleca się łączenie tej techniki z innymi technikami. Ciekawe efekty można uzyskać malując w tej technice na odpowiednio spreparowanych podkładach (np. z kaszy mannej). Kartkę kartonu smarujemy bardzo dokładnie klejem (np. roślinnym), po czym szybko posypujemy ją kaszą, której nadmiar po kilku minutach zsypujemy z kartki. Po zaschnięciu malujemy na tym podkładzie farbami akrylowymi lub akwarelami.

8. TECHNIKA BĄBELKOWA

Farby emulsyjne lub akrylowe mieszamy z płynnym mydłem i za pomocą słomki (tak jak bańki mydlane) nanosimy na karton. Możemy dodatkowo zastosować szablony.

9. TECHNIKA WENECKA, MARMURKOWA

Technika polegająca na odbijaniu kompozycji barwnych na papierze za pomocą umiejętnego zdejmowania z lustra wody plam farb olejnych rozcieńczonych w terpentynie. Ciekawe efekty można uzyskać również delikatnie poruszając papierem. Zaleca się łączenie tej techniki z innymi technikami.

10. GRATTAGE (fr. drapanie, skrobanie)

Technika polegająca na tworzeniu strukturalnych faktur poprzez drapanie w mniej lub bardziej grubej warstwie świeżo położonej na kartonie farby olejnej, za pomoca narzędzi takich jak grzebień czy widelec.

11. MONOTYPIA OLEJNA

Technika polegająca na odbijaniu na papierze kompozycji barwnej wykonanej wcześniej na szklanej płycie farbami olejnymi. Zaleca się łączenie tej techniki z innymi technikami dekoracyjnymi, np. szblonem, stemplem, dekalkomanią lub monotypią graficzną (tutaj płytę szklaną pokrywamy cienką warstwą czarnej farby drukarskiej, na której układamy ażurowe szablony, następnie monotypię olejną, na której odbijamy fragmenty farby drukarskiej).

12. DRUK KALKĄ MASZYNOWĄ

Technika polegająca na odbijaniu nakartonie lub papierze kredowym pogniecionych, a następnie rozprostowanych, kawałków kalki maszynowej za pomocą rozgrzanego żelazka. Zaleca się łączenie tej techniki z innymi technikami wielobarwnymi.

13. DRUK KSERO

Technika polegająca na odciskaniu czarnobiałych lub kolorowych odbitek ksero (np. fotografii prasowej) na kartonie lub papierze kredowym za pomocą acetonu.

14. FROTTAGE (fr. pocieranie)

Technika polegająca na odbijaniu na papierze np. grafitem lub kredką świecową wyraźnych struktur i faktur umieszczonych pod papierem odbitkowym. Technika stosowana w zabawach dziecięcych. Niezaostrzoną stroną ołówka pocierało się kartkę papieru umieszczoną na monecie. Technikę frottage'u można łączyć z innymi technikami, np. batikiem świecowym. Zamiast ołówka używamy wówczas świecy, pocierając papier jej boczna stroną.

15. KLEJÓWKA

Do sporządzenia klejówki można jako spoiwa użyć kleju ugotowanego z mąki lub kleju biurowego. Do słoiczków lub glinianych miseczek wsypujemy do połowy ich objętości farbę w proszku (taką, jak do malowania ścian) i dodajemy przygotowane spoiwo. Należy przygotować również farbę białą, np. z mielonej kredy szkolnej, w celu uzyskania szerszej gamy barw. Farby klejowa mają intensywne barwy i dobrze się ze sobą mieszają. Malujemy nimi gęsto pokrywając całą powierzchnię papieru bez prześwitów.