Format

Redakcja:

red. nacz.: Andrzej Saj
adres: Plac Polski 3/4, 50-156 Wrocław
tel: (0-71) 3438031 w. 209
fax: (0-71) 3460327


wydawca:
Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta
adres: Plac Polski 3/4, 50-156 Wrocław
tel: (0-71) 3438031 w. 209
fax: (0-71) 3460327


kontakt:
e-mail: mailto:format@asp.wroc.pl, mailto:asa@asp.wroc.pl

strona internetowa:
http://www.format-net.pl

Numer 79-80 (2018)

Drodzy Czytelnicy!

Związki słowa z obrazem, albo ujmując szerzej: literatury (a więc poezji, prozy czy eseju) ze sztukami wizualnymi są znane i pielęgnowane od dawna, a faktycznie już niemal od przykładów dzieł starożytnych. Również, co należy podkreślić, zauważalną trwałość inspirowania się przez sztuki piękne przekazami literatury, a współcześnie wręcz o spójności i wzajemnym wzmacnianiu się wytworów tych odmiennych mediów. Co tylko świadczy o tym, że sztuka – efekt wszelkiej twórczości artystycznej – jest jedna, tylko różne i różniące bywają jej przejawy oraz źródła (medialne) bądź zastosowane środki realizacji. Stąd znane i podkreślane są od dawna tzw. korespondencje sztuk, czyli związki różnych mediów w synestezji np. słowa i obrazu lub w synergii wielu środków służących wzmocnieniu danej wypowiedzi – dzisiaj nazywanej: intermedialną. Wreszcie mówić tu można o wielowątkowych „pograniczach” między sztukami, w tym o przełożeniu dzieła z jednego medium na inne. Takim przykładem może być choćby ekfraza jako kongenialny poetycki wyraz dzieła wizualnego – co samo w sobie jest osobnym artefaktem.Nie dziwią więc próby pisania wierszy czy esejów – odnoszących się do konkretnego dzieła wizualnego czy łączącego w sobie narrację (słowa) oraz obrazy (np. fotografie), przy wspomaganiu się tym samym w budowaniu ekspresyjnego przekazu. To „mieszanie” różnych środków wypowiedzi jest charakterystyczne dla współczesnych manifestacji typu performance – gdzie związki słowa, ruchu, muzyki i form wizualnych są traktowane literalnie, a idąc wzorem wagnerowskich oper, współczesne widowiska teatralno-muzyczne łączą się nadto ze skomplikowanymi projekcjami z pomocą sprzętu komputerowego, służącego scenografii i animacji oraz kreowaniu wirtualnych światów 3D. Multimedializm dzisiejszej sztuki obejmuje zatem praktycznie wszystkie jej przejawy, w tym sztukę słowa, czyli literaturę – co staramy się przypomnieć naszym Czytelnikom we wprowadzeniu w tę problematykę (por. artykuły M. Michałowskiej, Ł. Huculaka i T. Złotorzyckiego) oraz prezentując różne przykłady postaw indywidualnych oraz wydarzeń zbiorowych, odnoszących się do dominującej w tym numerze „Formatu” tematyki.Jak atrakcyjnym zagadnieniem są ścisłe związki słowa z obrazem, świad-czą chociażby przykłady tzw. poezji konkretnej czy wprost „gry słowem” w pra- cach czysto wizualnych, a także teoretyczne interpretacje o tzw. zwrocie ikonicznym we współczesnej kulturze. Nie wszystkie przykłady tych wza¬jemnych związków i uzależnień słowa i obrazu mogły znaleźć w tym zeszycie pisma swe omówienie, ale – przypominamy – pisaliśmy o nich we wcześniejszych wydaniach „Formatu”. Traktujemy zatem wiodącą tematykę tego numeru jako ciąg dalszy zamieszczanych na naszych łamach relacji o związkach przekazów słownych z ikonicznymi, o myśleniu słowami i obrazami. Życzymy owocnej lektury i wizualnych wrażeń.

Andrzej Saj

TEMATY

4. Marianna Michałowska. Pisanie o fotografii – szkic typologiczny

8. Łukasz Huculak. Niepoczytalność obrazu. Literatura o sztuce i litera w obrazie

13. Tadeusz Złotorzycki. Syntezy i defekta

POSTAWY

16. Mieczysław Szewczuk. Malarze wobec literatury

19. Roger Piaskowski. Alchemia Małgorzaty Maćkowiak

23. Ewa Sonnenberg. Droga do wnętrza, o malarstwie Iwony Wojewody

25. Piotr Głowacki. Czym jest realizm?

28. Agata Wieczorek. Uczta dla wzroku czyli o twórczości Macieja Durskiego

30. Maria Kępińska. O reliefach i rzeźbach W. Przyłuskiego

32. Małgorzata Wróblewska Markiewicz. Ewa Maria Poradowska-Werszler i miękkie medium – 50 lat twórczości

34. Monika Braun. Piętno a rebours

38. Monika Braun. Imiona wody

42. Grzegorz Dziamski. Polityka interpretacji

46. Gabriela Dragun. Piekło rozdzielenia

49. Piotr Głowacki. O śrubie, która została gwoździem programu

50. Mieczysław Szewczuk. Leszka Sobockiego autobiografia na tle historii Polski

54. Krzysztof Jurecki. Spojrzenie na całość

58. Hanna Kostołowska. Piękno zapomnienia i destrukcji w fotografiach Waldemara Śliwczyńskiego

62. Jacek Dehnel. Skandalista z Mannheim

64. Agnieszka Bandura. Małe obrazy Łukasza Huculaka

68. Łukasz Huculak. Mapa i Terytorium

70. Katarzyna Zahorska. Wrocławska Stolica Kultury, czyli o niebezpieczeństwach demokracji w sztuce

74. Łukasz Kropiowski. Pieśni wystawione

77. Alicja Klimczak-Dobrzaniecka. SURVIVAL 16. „Kapitał”

80. Andrzej Saj. W równowadze

84. Katarzyna Zahorska. Gadatliwość sztuki, czyli o obecności literatury we współczesnym malarstwie i rzeźbie na przykładzie wystawy Pięć panien roztropnych i jeden mężczyzna lekkomyślny we wrocławskiej Galerii Miejskiej

88. Krzysztof Jurecki. Lubi czy nie lubi? O Fotofestiwalu w Łodzi

92. Krzysztof Ligęza. Miesiąc o fotografii w Krakowie

96. Mateusz Palka. „Winter swimmers” Radka Kalhousa i „Metropolight” Davida Gaberlego

99. Ewa Sonnenberg. Bestie i piękno, o wystawie Jacka Samotusa „Girls and Flowers” 

102. Piotr Jakub Fereński. Obce ciała w sanatorium

KONTAKTY

106. Alexandra Hołownia. Nie potrzebujemy kolejnego bohatera – 10. Berlin Biennale

109. Alexandra Hołownia. Pomysł na targi sztuki – Fridge Art Fair Nowy York 2018

112. Dorota Koczanowicz. Lustro sztuki

114. Renata Tańczuk. Kwiaty zła w gabinecie osobliwości Carolein Smit

MOTYWY 1

116. Magdalena Samborska. Moda jako Inny sztuki

118. Justyna Teodorczyk. Czy biżuteria czaruje? O iluzji sztuki na przykładzie Legnickiego Festiwalu SREBRO

120. Elżbieta Wernio. Festiwal Scenografii i Kostiumów

122. Iza Jóźwik. Pomiędzy fantazmatem a rzeczywistością Teatro Ricordi Elżbiety Terlikowskiej

MOTYWY 2

124. Magdalena Barbaruk. Biuro Wystaw Literackich

127. Maria Marszałek. Poeci o poetach w Muzeum Pana Tadeusza

130. Dochodząc do Różewicza. Z Januszem Stankiewiczem rozmawia Mateusz Palka

132. Wiesława Hołyńska. Panmaskarada

REMINISCENCJE

134. Marta Czyż. Architekt w służbie eksperymentu

136. Bernard Fauchille. Groupe de Recherche d’Art Visuel (GRAV) – 1966 - 1968

139. Aleksandra Suchecka. Uwaga, idzie!

140. Bożena Kowalska. Dorota Grynczel (1950–2018)

RELACJE

142. Zyta Misztal v. Blechinger. Duchy Piasku

144. Alicja Jodko. „Entropia rośnie v.3.0”

147. Urszula Gralak. Arlecchino we Wrocławiu

148. Andrzej Ostoja-Solecki. Nestor malarstwa

149. Bożena Kowalska. Geometria i piękno

150. Magda Podsiadły. Ludzie boją się szczęścia, czyli Tomek Sikora fotografuje „Kapitalnie!”

INTERPRETACJE

152. Anna Szary. Forum Nowych Autonomii Sztuk w obronie niezależności sztuki

153. Elżbieta Łubowicz. RZECZY W DRODZE

154. Elżbieta Łubowicz. KONCERT NA ŁĄKĘ

155. Piotr Jakub Fereński. Jedzenie i sztuka

KORESPONDENCJE

156. Janusz Jaroszewski. List do rodaków z paryskiej emigracji

158. Jerzy Kosałka. Projekt nierozdzielania recenzji sztuki z dziennikarstwem śledczym

160. (z cyklu: Rozważania psychoprzedmiotowe) Andrzej Kostołowski. BUTY

Numery archiwalne: